Begroting, jaarrekening, planning en control

Hoe staan we als gemeente er financieel voor?

Een niet onbelangrijke vraag. De gemeentebegroting en de gemeenterekening maken onderdeel uit van de kaderstellende en en controlerende taak van de gemeenteraad. De gemeenteraad geeft onder meer aan wat bereikt moet worden, wat de activiteiten mogen kosten en binnen welke planning dit mag gebeuren. Door het stellen van randvoorwaarden en uitgangspunten wordt het volgen en controleren eenvoudiger.

Kaderstelling bevordert daarnaast de sturing, de verantwoording en de (inhoudelijke) beoordeling van het beleid. Is er geen norm of kader vooraf gesteld dan bemoeilijkt dat de sturing, de verantwoording en het toezicht.

Iedere gemeente kent een planning- en controlcyclus. Het ligt voor de hand om de discussie over de voornemens voor het jaar daarop en de meerjarenbegroting vroeg in het jaar te beginnen. Dit biedt de gemeenteraad de ruimte om tijdig kaders te stellen.

Het proces van het opstellen van de begroting begint voor het zomerreces met de aanbieding van de Kadernota (ook wel Voorjaarsnota of Perspectiefnota) door het college van burgemeester en wethouders. Het bestaande beleid wordt als uitgangspunt genomen. Nieuw beleid wordt door de gemeenteraad eventueel aangegeven. In de vast te stellen begroting in het najaar laat het college van burgemester en wethouders zien wat zij met de door gemeenteraad gemaakte opmerkingen en wensen (al dan niet) heeft gedaan. Het is de gemeenteraad die de (meerjaren) begroting in het najaar – al dan niet gewijzigd – defenitief vaststelt.

Lopende het begrotingsjaar wordt door de gemeenteraad de vinger aan de pols gehouden. De bestuur- en managementrapportages bieden daartoe een belangrijk handvat.

Na afloop van het begrotingsjaar krijgt de gemeenteraad de jaarrekening ter vaststelling aangeboden.

De jaarrekening met het jaarverslag kunnen worden gezien als verantwoordingsdocumenten. Heeft het college van burgemeester en wethouders gedaan wat van haar verwacht werd en vond dit op een efficiënte, doelmatige en doeltreffende wijze plaats? De gemeenteraad maakt bij zijn controlerende taak tevens gebruik van de accountantsverklaring.

Zowel technische vragen (hoe lees ik de jaarrekening en  begroting, welke soorten reserves zijn er, wat is een voorziening etc.) tot bestuurlijke vragen (kaderstelling, Kadernota, sturing en controle etc.) komen in deze module(s) aan de orde.

Naar basispagina masterclass B&W

In bewerking